1. 1. سنگ ساختمانی
  2. 2. تعریف سنگ ساختمانی
  3. 3. کاربرد و کاربری سنگ ساختمانی
  4. 4. ویژگی‌ های سنگ ساختمانی
  5. 5. آشنایی با انواع سنگ ساختمانی
    1. √ الف) سنگ مرمریت
    2. √ ب) سنگ مرمر
    3. √ ج) سنگ تراورتن
    4. √ د) سنگ گرانیت
    5. √ ی) سنگ چینی
    6. √ خ) لایم استون
 

سنگ ساختمانی

سال ها بعد که دیگر هیچ انسانی روی کره زمین باقی نماند، تنها سازه ها هستند که از ما به جا می مانند. ساختمان های سر به فلک کشیده ای که زمانی مأمن ما بوده اند. برخی از آن ها شاید تا سال ها بعد هم سرپا باشند، درست مانند بناهای قدیمی که از پیشینیانمان به جا مانده اند. این سازه ها از سنگ درست شده اند. سنگ های طبیعی که جدا از جلال و شکوهی که به ساختمان داده اند؛ به طول عمر آن نیز افزوده اند. سنگ ساختمانی سنگی است که برای درست کردن یک سازه یا ساختمان از آن استفاده می کنند و سال‌ ها پابرجا باقی می‌ماند.
اما سنگ ساختمانی چیست و معروف ترین آن ها در ایران کدام اند؟ کابرد این سنگ ها چیست و چطور آن ها را می توان در یک سازه به کاربرد؟ پاسخ تمامی این سوالات در ادامه موضوع بیان می شود.

تعریف سنگ ساختمانی

از جمله مصالحی که در تولید ساختمان ها از آن استفاده می کنند؛ سنگ است. سنگ ها یادگار هزاران سال فشار و حرارت لایه های داخلی زمین به آهک و رسوب هستند. بیش از صد نوع سنگ طبیعی وجود دارد اما تنها از چند نوع به خصوص می توان به عنوان سنگ ساختمانی استفاده کرد.
سنگ هایی که برای ساختمان سازی استفاده می شوند؛ باید در برابر حرارت و تغییرات آب و هوایی مقاوم باشند. قیمت مناسبی داشته باشند. در برابر سایش و خمش که ناشی از عبور زیاد بر روی آن ها است مقاوم باشند و از زیبایی و رنگ بندی خوبی نیز برخوردار باشند. سنگ هایی که این ویژگی ها را داشته باشند برای استفاده در ساختمان و بخش های مختلف آن مناسب می‌باشند.

کاربرد و کاربری سنگ ساختمانی

سنگ های مرمریت از جمله زیباترین و سنگ های ساختمانی استفاده های زیادی دارند. اما در یک بخش بندی کلی در 3 بخش ساختمان مورد استفاده قرار میگیرند: بخش داخلی ساختمان، بخش خارجی ساختمان و همچنین به عنوان سنگ تزئینی مورد استفاده قرار میگیرند.
استفاده از سنگ های ساختمانی در بخش داخلی:
در بخش های داخلی ساختمان از سنگ های طبیعی در کف و دیوارها استفاده می شود. بسته به نوع سنگ می توان در آشپزخانه، سرویس بهداشتی، حمام (در کف و دیوار و یا به عنوان وان سنگی )، در کف اتاق خواب، کف سالن، راه پله‌ ها، قاب آسانسور، کانتر و... استفاده می کنند. استفاده از سنگ های ساختمانی در بخش خارجی:
عمده استفاده از سنگ های ساختمانی در بخش خارجی برای تزئین نمای ساختمان است. راه پله های ورودی را نیز با این سنگ ها تزئین می کنند. برای سنگفرش فضاهای باز به خصوص تراس نیز سنگ های طبیعی بسیار زیبا بوده و رنگ و جلای ویژه ای به آن می بخشد. از سنگ های طبیعی علاوه بر نماکاری یا سنگفرش، جهت تزئین نیز استفاده می کنند. ساخت مجسمه های سنگی، تزئیناتی مانند ستون ها و گلدان های سنگی از جمله استفاده های دیگر سنگ های ساختمانی است.

ویژگی‌ های سنگ ساختمانی

از این سنگ می‌ توان در سرویس سنگ‌های ساختمانی باید دارای ویژگی هایی باشند که آن ها را برای سال‌های طولانی قابل استفاده کند. از جمله این ویژگی‌ها:
  1. سنگ های ساختمانی باید سبک باشند. ساختمان ها از نظر تکنیکی نباید از حد مشخصی سنگین تر باشند. بنابراین باتوجه به مصالح و تحمل هر سازه باید از سنگ متناسب با آن استفاده کرد. برخی از سنگ های ساختمانی بسیار سنگین و محکم هستند و برخی دیگر سبک هستند. که البته این سبک بودن دلیلی بر استحکام کمتر نسبت به سنگ های سنگین تر است.
  2. سنگ هایی که برای استفاده در ساختمان سازی به کار می روند بصورت صیقلی، هوند، بوش همر و یا براش فرآوری می‌شوند.. در مراحل فرآوری سنگ هایی که برای ساختمان ها استفاده می شوند؛ از ایپوکسی یا رزین استفاده می کنند. سپس برای سفت شدن این پوشش از اشعه یو وی استفاده می کنند. با این کار تمام خلل و فرج سنگ پر شده و علاوه بر این که سنگ سطحی جلا یافته به خود می گیرد؛ در برابر حرارت، تغییر رنگ و نفوذ آب نیز مقاوم می شوند. تمیز کردن این سنگ ها نیز بسیار ساده تر بوده و می توان هر چند سال یک بار دوباره سنگ را جلا داد.
  3. سنگ باید با بخشی که به کار می رود هماهنگی داشته باشد. برای مثال سنگی که قابلیت بالایی در جذب آب دارد برای استفاده در حمام، سرویس بهداشتی یا هر جایی که با رطوبت سر و کار دارد مناسب نیست.
  4. سنگ ساختمانی باید مستحکم باشد. این سنگ باید در برابر فشار و ضربه هایی که ممکن است به طور اتفاقی به آن وارد شود مقاوم باشد.
  5. ضخامت سنگ جهت استفاده در ساختمان بسیار مهم است. از سنگ هایی که نازکترهستند بیشتر برای بخش کف و دیوار استفاده می شود. اما سنگ های ضخیم تر را به عنوان کانتر یا وان حمام یا حتی مجسمه‌ های تزئینی استفاده می‌کنند.
  6. سنگ ساختمانی باید در برابر تغییرات دمایی و نفوذ مواد شیمایی مقاوم باشد. انتخاب سنگ مناسب برای ساختمان بسیار مهم است. سنگ ساختمانی بسته به جایی که به کار می رود باید در برابر تغییرات دمایی و نفوذ آب و یا مواد شیمیایی مقاوم باشد. برخی از سنگ های طبیعی که برای ساختمان سازی از آن استفاده می کنند؛ حتی در برابر نفوذ اسید نیز مقاوم هستند.
  7. سنگ های ساختمانی باید ساب پذیری بالایی داشته و در برابر سایش و خمشی که بر اثر عبور و مرور در طول زمان به وجود می آید؛ تا حد زیادی مقاوم باشند.

آشنایی با انواع سنگ ساختمانی

باتوجه به قابلیت ها و ویژگی هایی که برای سنگ ساختمانی بیان کردیم؛ سنگ های طبیعی زیادی هستند که می توان از آن ها در نمای داخلی و بیرونی ساختمان‌ها استفاده کرد. این سنگ ها علاوه بر طبیعی بودن؛ ویژگی های دیگری دارند که برای مصرف در بخش های مختلف ساختمانی بسیار کارآمد هستند. از معروف ترین سنگ های ساختمانی که در ایران معادن زیادی دارند؛ می توان به موارد زیر اشاره کرد.

سنگ مرمریت

سنگ مرمر

سنگ تراورتن

سنگ گرانیت

سنگ چینی

سنگ لایم استون

الف) سنگ مرمریت

سنگ مرمریت سنگی طبیعی و جذاب که از نظر ظاهری بسیار به سنگ مرمر شباهت داشته و اغلب با آن نیز اشتباه گرفته می شود. حتی برخی فکر می کنند که این دو سنگ یکی هستند.
مرمریت جزو سنگ های آهکی بوده و با توجه به ناخالصی های درونی آن رنگ بندی های کرم تا خاکستری دارد. ماده اصلی تشکیل دهنده مرمریت کربنات کلسیم بوده و می توان به مواد دیگری از جمله کلسیت و دولومیت در ساختار این سنگ نیز اشاره کرد. در سنگ مرمریت ساختار کربنات منیزیوم نیز دیده می شود. بر اساس این ساختار مرمریت را به دسته های مرمریت دولومیتی، مرمریت کلسیتی و منیزیومی تقسیم بندی می کنند.
درون سنگ های مرمریت رگه های مختلفی وجود دارد. این رگه ها اغلب از کوارتز، هماتیت، لیمونیت و پریت هستند. باتوجه به این رگه ها و درصدشان، رنگ سنگ نیز تغییر خواهد کرد.
مرمریت مانند سنگ مرمر در صورت خالص بودن به رنگ سفید دیده می شود. این سنگ مقاومت سایشی و خمشی خوبی دارد و برای استفاده های داخلی و خارجی ساختمان بسیار مناسب است.
این سنگ از نظر وزنی جزو سنگ های سنگین بوده و تحمل نسبتا بالایی در برابر حرارت، نور خورشید، تغییرات دمایی و... دارد. چیزی که واضح است؛ به سبب آهکی بودن این سنگ، باید انتظار نفوذ آب یا مواد شیمیایی را تا حدودی داشت. مرمریت را به صورت اسلب، تایل، پله و ... فرآوری کرده و آن را با کمک رزین و اپوکسی جلا داده و مستحکم می کنند. 
از محبوب ترین مرمریت های ایرانی می توان به مرمریت دهبید، خوی،  مرمریت پر طاووسی، مرمریت آباده، مرمریت ادواری و... اشاره کرد.

ب) سنگ مرمر

سنگ مرمر یا اونیکس جزو سنگ هایی است که از دوران باستان در سازه های دنیا دیده شده است. مرمر سنگی دگرگونی است. آهک در لایه‌ های زیرین زمین فشار و حرارت زیادی را تحمل کرده است. کانی اصلی مرمر کلسیت بوده و به سبب وجود ناخالصی هایی که ممکن است درون آن باشد؛ رنگ های مختلفی به خود می گیرد.
سنگ مرمر جزو مقاوم ترین سنگ های طبیعی است که در کشورهایی مانند ایتالیا و ایران به وفور یافت می شود. اونیکس سنگ باشکوه و زیبایی است و همین سبب شده تا علاوه بر استفاده در سازه های ساختمانی، از آن برای ساخت مجسمه ها و موارد تزئینی گران قیمت نیز استفاده کنند.
مرمر تحمل بالایی در برابر نفوذ آب و حرارت دارد و در برابر فشار، خراش و مواد شیمیایی نیز بسیار مقاوم است. حتی این سنگ در برابر عوامل خارجی مانند باران و نور خورشید نیز تغییر رنگ نمی دهد. به جرات می توان گفت که مرمر تنها سنگی است که می توان بدون محدودیت در تمام بخش های یک ساختمان از آن استفاده کرد. سنگ مرمر برای استفاده در راه پله ها مناسب است زیرا در برابر سایش و خراش مقاوم است. از آن برای سرویس بهداشتی، حمام و مکان های مرطوب می توان استفاده کرد زیرا بسیار قدر جذب پایینی دارد. در نهایت حتی به عنوان کفپوش بخش های رو باز ساختمان نیز بسیار مناسب است.
خاصیت اعجاب انگیز سنگ مرمر عبور نور است. یعنی اگر نور به سنگ مرمر بتابد؛ با توجه به ساختار داخلی سنگ، نور از آن عبور کرده و دوباره آن را به محیط باز می گرداند. همین امر سبب می شود مکانی که سنگ مرمر به کار رفته باشد درخشان تر به نظر برسد. علاوه بر این مرمر سنگی است آرامش بخش که به محیط حالتی آرام و دلنواز می بخشد.
مرمر در رنگ های مختلفی در طبیعت یافت می شود. اما سنگ اونیکس خالص سفید بوده رگه ای درون آن وجود ندارد. اما مرمر های آبی، نارنجی، صورتی و سبز نیز بسیار کمیاب و گران قیمت هستند و برای تولید مواد تزئینی گران قیمت از آن استفاده می کنند.

ج) سنگ تراورتن

زمانی که صحبت خرید سنگ نمای ساختمان به میان می‌ آید؛ سنگ تراورتن جزو اولین انتخاب ها است. تراورتن محبوبیت زیادی بین افراد برای ساختمان سازی دارد. تراورتن سنگ مناسبی برای کف ساختمان نیز می باشد.
سنگ تراورتن جزو سنگ های آهکی متخلخل است. این سنگ حاصل رسوب آب در معادن و چشمه های آب گرم یا رسوب کف دریاهاست. این رسوبات در مکان‌ هایی که ارتفاع کمی دارند تشکیل شده است. بیشتر معادن این سنگ در کشورهای ایتالیا، ایران، ترکیه و پرو قرار دارد. ایتالیا و ایران جزو عمده ترین تامین کننده های سنگ تراورتن در جهان هستند.
از نظر ظاهری این سنگ دارای تخلخل زیادی بوده و به سبب وجود ترکیباتی مانند آهن و کلسیم رنگ های متنوعی نیز دارد. متخلخل بودن برای سنگ تراورتن یک مزیت به حساب می‌ آید. این ناصافی ها از تراورتن یک عایق عالی برای صدا و حرارت بوجود آورده‌اند.
استفاده از تراورتن به عنوان سنگ نمای ساختمان و سنگ کف ساختمان سبب می شود تا صدا از محیط خارج نشود. همچنین در فصول سرد سال نیز هوای گرم از محیط خارج نمی شود. همچنین این سنگ در برابر حرارت نور خورشید و یا باران مقاوم بوده و تغییر شکل و یا رنگ به مرور زمان در آن دیده نمی شود. ایران دارای معادن بیشماری از سنگ تراورتن است. همه این سنگ ها دارای ویژگی های مشابهی هستند. اما هرچه سنگ خالص تر باشد؛ تخلخل کمتری دارد. در نتیجه قیمت تمام شده سنگ بسیار بیشتر از نمونه های دیگر خواهد بود. تراورتنی که از معادن ایرانی استخراج می شوند؛ اغلب رنگ روشن دارند. رنگ هایی مانند کرمی و خاکستری جزو محبوب ترین رنگ ها در سنگ تراورتن هستند.
از جمله معروف ترین تراورتن های ایران می توان به موارد زیر اشاره کرد:
  • سنگ تراورتن آتش کوه
  • سنگ تراورتن تکاب
  • سنگ تراورتن حاجی آباد
  • سنگ تراورتن دره بخاری
  • سنگ تراورتن آذرشهر

د) سنگ گرانیت

گرانیت از جمله شناخته شده ترین سنگ های ایرانی است که تقریبا می توان از آن در هر بخش ساختمان استفاده کرد. ایران جزو کشورهایی است که معدن این سنگ به وفور در آن یافت می شود. گرانیت ایرانی نیز جزو گرانیت های درجه یک دنیا به حساب می آید.
سنگ خارا یا گرانیت جزو سنگ های آذرین است و درون بافتش سنگ های دانه درشت و دانه متوسط دیده می شود. کانی هایی که اغلب در این سنگ دیده می شوند کوارتز، فلدسپات و میکا هستند.
سنگ گرانیت جزو سنگین ترین سنگ هایی است که به عنوان سنگ ساختمانی از آن استفاده می کنند. این سنگ که جزو قدیمی ترین سنگ های جهان نیز می باشد؛ در سازه های زیادی استفاده شده است.
گرانیت را در سایزهای مختلف فرآوری می کنند. باتوجه به ویژگی هایی چون:
  • استحکام بالا
  • مقاومت در برابر سایش و خمش
  • مقاومت بالا در برابر خراشیدگی
  • مقاوم در برابر نفوذ آب و مواد شیمایی
  • جذابیت ظاهری
  • موجود در رنگ های متنوع
  • و...

برای استفاده در کانتر آشپزخانه و کابینت‌ ها، استفاده در سرویس های بهداشتی و استفاده به عنوان وان سنگی، استفاده در نمای بیرونی ساختمان و سنگ کف و سنگ دیوار در بخش های داخلی، بسیار مناسب است. مقاومت بالا در برابر سایش، آلودگی و عدم جذب آب و مایع سبب شده که بتوان از آن به راحتی در بخش‌ هایی مانند راه پله‌ ها و کف ساختمان که رفت و آمد زیاد است؛ با خیال راحت استفاده کرد.
این سنگ برای سالیان زیادی به عنوان نما در ساختمان های مهم و یا گران قیمت استفاده شده است. 
اما نکته حائز اهمیت در خصوص سنگ گرانیت این است که جزو سنگ های گران قیمت بوده و اغلب در سازه هایی که بودجه زیادی برای ساخت و ساز در نظر گرفته اند و یا جزو ساختمان های گران قیمت اند؛ مورد استفاده قرار می گیرد.

ی) سنگ چینی

سنگ چینی یکی از زیباترین سنگ های بازار ایران است. سنگی کریستالیِ آهکی یا دولومیتی. باتوجه به فشار و درجه حرارت زیادی که این سنگ در زیر لایه های زیرین زمین تحمل کرده؛ به آن سنگ دگرگونی کریستال نیز می گویند.
سنگ های چینی جزو خانوداه بزرگ مرمریت ها هستند. کانی اصلی این سنگ محبوب ایرانی کلسیت بوده و در برخی از آن ها رگه هایی از کوارتز نیز دیده می شود. این سنگ به صورت اسلب فرآوری شده و در بخش های زیادی از ساختمان استفاده می شود. سنگ اسلب چینی از نظر کیفیت در سطح متوسطی قرار داشته و برای بخش های داخلی و خارجی ساختمان بسیار مناسب است. این سنگ تخلخل کمی داشته و به خوبی به کمک ملات به دیوار یا کف می چسبد. همچنین به دلیل رنگ روشن و مقاومت بالا در برابر آفتاب خوردگی و رطوبت، سنگ مناسبی برای نمای بیرونی ساختمان است.
سنگ های چینی که روانه بازار می شوند اغلب بدون رگه بوده و سفید رنگ هستند. باتوجه به نوع بلور سنگهای چینی که می توانند درشت یا ریز باشند؛ نوع استفاده سنگ چینی مشخص می شود.
سنگ‌های چینی که دارای بلورهای ریزتری میباشند را برای انجام کارهای هنری مانند مجسمه سازی و خلق آثار هنری و تزئینی مانند گلدان، چهارچوب تابلو، لیوان، زیر سیگاری های با شکوه و... مورد استفاده قرار می‌ دهند.
اسنگ های چینی را  میتوان در محیط های کوچک و کم نور استفاده کرد و یا برای استفاده در دیواره‌های اتاق خواب، سنگ کف و حتی بعنوان سنگ نما در فضاهای بیرونی مورد استفاده قرار داد. این سنگ به دلیل رنگ روشن و سطح صافی که دارد؛ محیط را بزرگتر از چیزی که هست نشان می‌دهد. بنابراین طبیعی است که تقاضا برای آن زیاد باشد. از جمله معروف ترین سنگ های چینی موجود در بازار ایران می توان به این موارد اشاره کرد:
  • سنگ چینی ازنا
  • سنگ چینی الیگودرز
  • سنگ چین قروه
  • سنگ چینی نیریز
  • سنگ چینی لایبید
قیمت سنگ‌های چینی به موارد زیادی بستگی دارد. اینکه سنگ از کدام معدن استخراج شده باشد، نحوه فرآوری آن به چه صورت است، در چه اندازه‌ هایی برش خورده و... فاکتورهای مهمی در قیمت این سنگ هستند. اما به طور کلی سنگ چینی ازنا و سنگ چینی الیگودرز جزو پرطرفدارترین‌ های این خانواده بوده و به دلیل رنگ بندی متفاوت و قیمت مناسبی که دارند؛ در پروژه های بسیاری به کار برده میشوند.

خ) لایم استون

لایم استون از خانواده سنگ های آهکی و رسوبی است. ماده معدنی و اصلی تشکیل دهنده لایم استون کلسیت است. سنگی که به سبکی معروف است.
لایم استون مانند تمامی سنگ های آهکی دیگری که در طبیعت وجود دارند؛ قابلیت جذب آب بالا داشته و در برابر ضربه و فشار، مقاومت کمی از خود نشان می‌ دهد. دلیل این که لایم استون تا این حد ضعیف است؛ آهکی بودن سنگ است. در واقع ساختار شیمیایی و فیزیکی این سنگ به طوری رقم خورده که اگرچه سنگ زیبایی است؛ اما برای استفاده در بخش های خارجی ساختمان اصلا مناسب نیست.
البته این که گفته می شود این سنگ مقاوم نیست به این معنی نیست که نمی توان از آن استفاده کرد. بلکه در فرآیند فرآوری سنگ اقداماتی انجام می دهند که سنگ، مستحکم تر شده و برای سالیان زیادی قابل استفاده میشود.
اما به طور کلی توصیه می شود در دکوراسیون داخلی و بخش هایی که کمتر در معرض عبور و مرور است از این سنگ استفاده شود.
معادن سنگ لایم در ایران دارای سنگ های روشن مانند کرم و سفید بوده و یک دست هستند. در این بین معدن سنگ بوژان استثنا بوده و دارای یک طیف رنگی تیره است. لایم استون از نظر قیمت جزو سنگ های طبیعی مقرون به صرفه بوده و با توجه به رنگ روشن و یک دستی که دارد؛ فضا را بزرگتر نشان میدهد و برای محیط اطراف بسیار مناسب است. انواع مختلفی که از این سنگ در بازارهای ایرانی خرید و فروش می‌ شوند. عبارتند از:
  • لایم استون مرودشت
  • لایم استون کرمانشاه
  • لایم استون مهاباد
  • سنگ لایم بوژان
  • سنگ لایم گوهره
  • سنگ لایم بوکان
که در این بین، لایم استون بوژان و لایم استون مرودشت طرفداران زیادی را به خود جذب کرده است.

مشاوره رایگان

راد استون | سنک دهبید شایان

8 – 02156544852
09122258838
[email protected]

Contact_raadstone